Nowe uprawnienia UOKIK

|
Grupa Doradcza KDRC

Kary za naruszanie zakazu geoblokowania i dostęp UOKiK do tajemnicy skarbowej – to najważniejsze zmiany w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, które weszły w życie 17 września br.

Inne zaczną obowiązywać 3 stycznia 2020 r.

Nowelizacja dostosowuje polskie prawo do unijnego rozporządzenia w sprawie nieuzasadnionego blokowania geograficznego. Zakazuje ono przedsiębiorcom dyskryminowania klientów z powodu przynależności państwowej, miejsca zamieszkania lub prowadzenia działalności gospodarczej. Konsumenci mają mieć równy dostęp do oferty niezależnie od kraju EOG (UE, Norwegia, Islandia i Liechtenstein), z którego robią zakupy. Sprzedawca nie może im z tego powodu np. odmówić sprzedaży towaru czy odrzucić karty płatniczej. Nowelizacja uściśla, kto w Polsce odpowiada za egzekwowanie tych przepisów. UOKiK ma interweniować w 2 sytuacjach. Po pierwsze, w relacji przedsiębiorca-konsument w sprawie naruszania zbiorowych interesów konsumentów, np. gdy polski e-sklep automatycznie, bez pytania o zgodę, przekierowuje klientów z innych krajów na strony z ofertą w ich językach różniące się od tej w języku polskim. Gdyby natomiast e-sklep z innego kraju UE blokował polskich konsumentów, UOKiK może interweniować poprzez Consumer Protection Cooperation (CPC). Po drugie, w relacji przedsiębiorca-przedsiębiorca urząd może wszcząć postępowanie antymonopolowe, gdy powstanie podejrzenie, że geoblokowanie ogranicza konkurencję. Zarówno w tym przypadku, jak i za naruszenie zbiorowych interesów konsumentów UOKiK może nakładać kary finansowe do 10% obrotów przedsiębiorcy z poprzedniego roku. W pozostałych sytuacjach, np. odszkodowań w indywidualnych sprawach konsumentów, właściwe do rozstrzygania sporów będą sądy powszechne.

Przepisy przewidują też pomoc dla konsumentów dyskryminowanych przez zagraniczne sklepy. Będzie jej udzielać Punkt Kontaktowy ds. ADR/ODR, który działa przy UOKiK.

Prezes UOKiK zyskał dostęp do tajemnicy skarbowej. Będzie mógł z niego korzystać podczas postępowań z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów oraz nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej. Ułatwi mu to szacowanie i nakładanie kar.

Nowelizacja rozszerza też uprawnienia prezesa UOKiK do korzystania z tajemnicy bankowej. Miał już do niej dostęp przy postępowaniach dotyczących ochrony konsumentów i konkurencji oraz pomocy publicznej. Po zmianach – co ważne dla rolników – obejmie także sprawy z zakresu nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej.

Ponadto UOKiK będzie mógł się dzielić z Komisją Nadzoru Finansowego informacjami uzyskanymi podczas postępowań.

Prezes urzędu uzyska większą elastyczność przy przydzielaniu zadań swej centrali, delegaturom oraz laboratoriom.

Po zmianach każde województwo ma mieć swojego przedstawiciela składzie Krajowej Rady Rzeczników Konsumentów, która działa przy UOKiK jako organ doradczy.